Varikosel Kısırlığa Nasıl Sebep Olur?
Varikosel, testisi besleyen toplardamarların genişlemesi sonucu oluşur. Bu durum, testisin normal çalışmasını bozarak sperm üretimini olumsuz etkileyebilir.
Başlıca mekanizmalar şunlardır:
1. Testis Isısı Artar
Sağlıklı sperm üretimi için testislerin vücut sıcaklığından yaklaşık 2–3°C daha düşük olması gerekir. Varikoselde toplardamarlarda kan göllenmesi nedeniyle testis ısısı artar ve sperm üretimi bozulabilir.
2. Oksidatif Stres Artar
Varikosel, testiste serbest oksijen radikallerinin (ROS) artmasına neden olur. Bu maddeler sperm hücrelerine zarar vererek sperm hareketini azaltabilir ve DNA hasarına (DNA fragmantasyonu) yol açabilir.
3. Oksijenlenme Bozulur
Toplardamarlardaki basınç artışı, testisin yeterince oksijenlenmesini engelleyebilir. Oksijen azaldığında sperm üreten hücrelerin fonksiyonu olumsuz etkilenir.
4. Zararlı Maddeler Testise Geri Kaçabilir
Böbrek ve böbreküstü bezinden gelen bazı metabolitlerin testise geri kaçması (reflü) testis dokusunda hasara neden olabilir.
5. Testosteron Üretimi Azalabilir
İleri dereceli varikoselde testosteron üreten Leydig hücreleri de etkilenebilir. Bu durum bazı erkeklerde testosteron seviyesinde düşüşe yol açabilir.
Sonuçta Ne Olur?
Bu mekanizmaların etkisiyle;
- Sperm sayısı azalabilir.
- Sperm hareketi yavaşlayabilir.
- Sperm şekli bozulabilir.
- Sperm DNA hasarı artabilir.
- Doğal yolla gebelik şansı azalabilir.
Her varikoseli olan erkekte kısırlık gelişmez. Ancak çocuk sahibi olamayan erkeklerde varikosel, erkek infertilitesinin en sık düzeltilebilir nedenlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Uygun hastalarda yapılan varikosel ameliyatı, sperm kalitesini artırabilir ve doğal gebelik şansını yükseltebilir.