Üretra darlığı, idrarı mesaneden dışarı taşıyan kanalın (üretra) çeşitli nedenlerle daralması sonucu oluşan bir hastalıktır. Daralan bölgeden idrarın geçişi zorlaşır ve zamanla idrar yapmayı güçleştiren ciddi sorunlara yol açabilir.
Tedavi edilmediğinde mesane fonksiyonlarında bozulma, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları, mesane taşı, idrar yapamama (idrar retansiyonu) ve böbrek hasarı gibi önemli problemlere neden olabilir.
Üretra Darlığının Belirtileri Nelerdir?Belirtiler darlığın yerine ve şiddetine göre değişebilir. En sık görülen şikâyetler şunlardır:
- İdrar akımının zayıflaması
- İdrarı ince veya çatallı yapma
- İdrar yaparken zorlanma
- İdrarı başlatmakta güçlük
- İdrar yaptıktan sonra damlama
- Mesanenin tam boşalmadığı hissi
- Sık idrara çıkma
- Gece idrara kalkma
- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
- İdrarda kan görülmesi
- İdrar yapamama (ileri vakalarda)
Bazı hastalarda yıllar içinde yavaş ilerlediği için belirtiler fark edilmeyebilir.
Üretra Darlığı Neden Oluşur?Üretra darlığı, üretranın iyileşme sürecinde gelişen skar (nedbe) dokusuna bağlı oluşur.
En sık nedenler şunlardır:
Travmalar
- Trafik kazaları
- Düşmeler
- Pelvik kırıklar
- Perine bölgesine alınan darbeler
Tıbbi Girişimler
- İdrar sondası takılması
- Sistoskopi
- Prostat ameliyatları
- Taş ameliyatları
- Üretradan yapılan diğer cerrahi işlemler
Enfeksiyonlar
- Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar
- Şiddetli üretritler
İltihabi Hastalıklar
- Liken skleroz (Balanitis Xerotica Obliterans)
Doğuştan Nedenler
Oldukça nadir görülür.
Bazı hastalarda ise belirgin bir neden saptanamaz.
Üretra Darlığı Nasıl Tedavi Edilir?Tedavi; darlığın uzunluğuna, yerine, daha önce tedavi uygulanıp uygulanmadığına ve hastanın genel durumuna göre planlanır.
Endoskopik Üretrotomi (Darlığın İçeriden Kesilmesi)
Kamera yardımıyla üretraya girilir ve dar bölge içeriden kesilir.
Avantajları:
- Ameliyat süresi kısadır.
- Hastanede kalış süresi azdır.
- İyileşme hızlıdır.
Dezavantajı:
Özellikle uzun veya tekrarlayan darlıklarda tekrar etme olasılığı yüksektir.
Üretral Dilatasyon (Buji ile Genişletme)
Dar bölge özel bujilerle genişletilir.
Bu yöntem genellikle kalıcı tedavi sağlamaz ve seçilmiş hastalarda geçici çözüm olarak uygulanır.
Üretroplasti (Açık Cerrahi)
Günümüzde uzun, tekrarlayan veya karmaşık üretra darlıklarında altın standart tedavi yöntemidir.
Darlığın özelliklerine göre farklı teknikler uygulanabilir.
Uç Uca Üretroplasti
Kısa darlıklarda dar bölüm çıkarılır ve sağlam uçlar birleştirilir.
Bukkal Mukozal Üretroplasti
Uzun darlıklarda hastanın yanağının iç kısmından alınan ağız mukozası kullanılarak üretra yeniden onarılır.
Bu yöntem günümüzde en başarılı rekonstrüktif cerrahi tekniklerinden biridir.
Üretra Darlığı Tekrarlar mı?Evet.
Özellikle;
- Endoskopik üretrotomi,
- Dilatasyon
sonrasında darlığın tekrar etme riski yüksektir.
Tekrarlama riski;
- darlığın uzunluğu,
- nedeni,
- yerleşim yeri,
- daha önce kaç kez tedavi edildiği
gibi faktörlere bağlı olarak değişir.
Üretra Darlığı Tekrarladığında En Uygun Tedavi Nedir?Üretra darlığı tekrar ettiğinde aynı işlemin defalarca uygulanması başarı şansını azaltır ve darlığın daha da uzamasına neden olabilir.
Bu nedenle güncel uluslararası kılavuzlara göre;
Tekrarlayan üretra darlığında en başarılı ve kalıcı tedavi yöntemi üretroplastidir.
Özellikle;
- İlk üretrotomi sonrası tekrar eden darlıklar,
- 2 cm'den uzun darlıklar,
- Çok sayıda başarısız girişim geçiren hastalar,
- Liken skleroza bağlı darlıklar
için açık rekonstrüktif cerrahi en yüksek başarı oranına sahiptir.
Deneyimli merkezlerde yapılan üretroplasti ameliyatlarında başarı oranı çoğu hastada %85–95'in üzerindedir.
SonuçÜretra darlığı, erken dönemde tedavi edilmediğinde yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilen bir hastalıktır. İdrar akımında zayıflama, sık enfeksiyon veya idrar yapmada zorlanma gibi belirtiler varsa mutlaka bir üroloji uzmanına başvurulmalıdır. Tedavi seçimi hastaya özel planlanmalı; özellikle tekrarlayan veya uzun darlıklarda, en kalıcı ve başarılı sonuçlar üretroplasti ile elde edilmektedir.