Erken Boşalma Nedir?
Erken boşalma (prematür ejakülasyon), erkeğin istediğinden daha kısa sürede boşalması ve boşalmayı yeterince kontrol edememesi durumudur. Bu durum kişinin kendisinde veya partnerinde memnuniyetsizlik, stres ve cinsel ilişkiden kaçınma gibi sorunlara yol açabilir.
Kılavuzlara göre erken boşalma tanımı
Uluslararası Cinsel Tıp Derneği (ISSM) ve Avrupa Üroloji Derneği (EAU) erken boşalmayı üç temel ölçüte göre tanımlar:
Erken boşalma tanı ölçütleri
ISSM / EAU
- Boşalmanın çok kısa sürede gerçekleşmesi
- Yaşam boyu erken boşalma: Vajinal penetrasyondan yaklaşık 1 dakika içinde boşalma.
- Edinilmiş erken boşalma: Daha önce normal olan sürenin belirgin şekilde kısalması (genellikle 3 dakikanın altına düşmesi).
- Boşalmayı geciktirememe
- Kişinin boşalma üzerinde yeterli kontrol sağlayamaması.
- Olumsuz etkiler oluşturması
- Stres, hayal kırıklığı, özgüven kaybı veya cinsel ilişkiden kaçınma.
Erken boşalma neden olur?
Psikolojik nedenler
- Performans kaygısı
- Stres ve anksiyete
- İlişki problemleri
- Geçmiş olumsuz cinsel deneyimler
Biyolojik nedenler
- Serotonin düzeylerindeki farklılıklar
- Prostat iltihabı
- Tiroid hastalıkları
- Erektil disfonksiyon
- Genetik yatkınlık
Kılavuzlara göre tedavi
EAU ve ISSM kılavuzlarında önerilen tedaviler:
Birinci basamak tedaviler
İlk tercih
TedaviKılavuz önerisiDavranışsal terapiÖnerilirTopikal anestetik krem/spreyGüçlü öneriDapoksetinGüçlü öneriDiğer SSRI’larSeçilmiş hastalardaPsikoseksüel danışmanlıkÖzellikle çiftlerde yararlıDavranışsal yöntemler
- Start–stop tekniği: Boşalma hissi geldiğinde uyarının durdurulması.
- Sıkma (squeeze) tekniği: Penis başına kısa süreli baskı uygulanması.
- Pelvik taban egzersizleri (Kegel): Bazı hastalarda boşalma kontrolünü artırabilir.
İlaç tedavileri
İlaç grubuEtkiDapoksetinBoşalma süresini uzatabilirParoksetinDaha uzun süreli kullanım gerektirirSertralinSeçilmiş hastalarda etkili olabilirLidokain/prilokain spreyPenis hassasiyetini azaltırYeni nesil ve deneme aşamasındaki tedaviler
Henüz standart tedavi haline gelmemiş, araştırma aşamasındaki yöntemler:
1. Dorsal penil sinir nöromodülasyonu
Penisin duyusunu taşıyan sinirin elektriksel veya manyetik uyarılarla modüle edilmesi hedeflenmektedir.
Klinik araştırma aşamasında
2. Düşük yoğunluklu şok dalga tedavisi (Li-ESWT)
Özellikle erektil disfonksiyonla birlikte erken boşalması olan hastalarda araştırılmaktadır.
Rutin kullanım için yeterli kanıt yok
3. Botulinum toksin enjeksiyonları
Penil duyusal iletimi azaltarak boşalma süresini uzatma amacı taşır.
Sınırlı sayıda çalışma mevcut
4. Radyofrekans ve kriyoablasyon uygulamaları
Dorsal sinir üzerine kontrollü etki oluşturmayı hedefleyen girişimsel yöntemlerdir.
Uzun dönem güvenilirlik net değil
5. Genetik ve nörotransmitter hedefli tedaviler
Serotonin reseptörleri ve ejakülasyon refleksinde rol oynayan genetik mekanizmalar üzerine çalışmalar sürmektedir.
Henüz klinik kullanımda değil
Hangi tedavi daha etkilidir?
Güncel kılavuzlara göre en güçlü kanıta sahip tedaviler şunlardır:
1. Dapoksetin
2. Lidokain/prilokain içeren topikal spreyler
3. Davranışsal terapi ile ilaç tedavisinin birlikte uygulanması
Çalışmalar, kombine tedavinin tek başına ilaç kullanımından daha başarılı sonuçlar verebildiğini göstermektedir.
Ne zaman doktora başvurulmalı?
Şu durumlarda üroloji değerlendirmesi önerilir
- Boşalma süresi sürekli çok kısa ise,
- Boşalma kontrolü sağlanamıyorsa,
- Partner ilişkisini etkiliyorsa,
- Erektil disfonksiyon eşlik ediyorsa,
- Durum sonradan ortaya çıktıysa.